حق ارتفاق

معنی لغوی ارتقاق

ارتفاق در لغت به معنای تکیه کردن بر آرنج، از چیزی یاری گرفتن در رفاقت کردن است.

حق ارتفاق چیست؟

حق ارتفاق حقی است که صاحب ملکی به اعتبار حقی که در ملک دیگری دارد میتواند از آن ملک استفاده کند. این حق شامل عناوینی نظیر حق عبور، حق مجری، حق شرب، حق شبکه و حق ناودان و … میشود.

خصوصیات حق ارتفاق

  • حق ارتفاق قائم به ملک است و اختصاص به زمین دارد؛ یعنی اینکه به سود مالک زمین خاصی برقرار می‌شود و هر کسی که مالک زمینی شد، می‌تواند از این حق استفاده کند و به طور معمولی حق ارتفاق در دو زمین متصل و نزدیک به هم به وجود می‌آید .
  • حق ارتفاق تابع ملک و فرع بر مالکیت زمین است؛ به این معنی که نمی‌توان آن را جداگانه به دیگری انتقال داد، و همواره با زمین منتقل می‌شود .
  • حق ارتفاق دائمی است؛ اگر چه مالک می‌تواند برای مدت محدودی برای دیگری حق ارتفاق ایجاد کند
  • حق ارتفاق قابل تقسیم نیست؛ منظور این است که اگر حق ارتفاق به سود ملکی مشاع (مشترک) برقرار شده باشد، پس از تقسیم ملک، حق ارتفاق فقط به سود یکی نخواهد بود، و هر کدام به طور مستقل حق استفاده از این حق را خواهند داشت همان‌طور که ماده ۱۰۳ قانون مدنی بیانگر آن است.

حق ارتفاق همچنین ممکن است در اثر اذن مالک داده شود و در اینصورت مالک هر وقت که بخواهد میتواند اذن خود را پس بگیرد و اجازه عبور و ارتفاق به دیگری ندهد.

در حق ارتفاق منفی، مالک از یکسری تصرفات ممنوع میشود و دارندهی حق ارتفاق از این محدودیتهای مالک بهره میبرد. مثلا حق حریم املاک و قناتها که مالک زمین را از تصرفاتی که مضر به حال صاحب حریم باشد منع میکند.

توضیح آنکه حق حریم به مقداری از اطراف ملک و قنات و نهر و امثال آن میگویند که برای استفادهی بهتر از آنها ضرورت دارد و حتی اگر حریم قنات کسی در ملک دیگری باشد، دیگری نمیتواند تصرفاتی کند که به صاحب حریم ضرر برساند. یا آنکه مالکی حق ندارد در ملک خود ساختمان سه طبقه به بالا بسازد و این برای تامین نور و هوای کامل همسایه باشد.

موارد لازم جهت ایجاد حق ارتفاق

  • قرارداد؛ که به طور معمول حق ارتفاق با همین شیوه ایجاد می‌شود همانطوری که ماده ۹۴ قانون مدنی در این زمینه مقرر می‌دارد که صاحبان املاک می‌توانند در ملک خود هر حقی را که بخواهند نسبت به دیگری ایجاد کنند. پس مالک زمین و ملک می‌تواند، با قراردادی حق عبور یا حقوق دیگری را به شخصی واگذار کند..
  • قانون؛ ممکن است حق ارتفاق ناشی از حکم مستقیم قانون و مربوط به وضع طبیعی املاک باشد. مثلاً زمینی که بالاتر از زمین دیگر است، بر حسب طبیعت که قانون نیز آن را محترم می‌شمارد؛ دارای حق ارتفاق برای فاضلاب و آب باران نسبت به زمین پائین‌تر است
  • ممکن است بدون قرارداد یا بدون حکم قانون نیز از طریق اذن در استفاده به عنوان ممر و مجری در ملک دیگری، حق ارتفاق به وجود بیاید.بشرطی که از زمان اذن مدت زیادی گذشته باشد و این حق در ملک برای دیگری تثبیت گردد .

در صورت نیاز به وکیل ملکی حتما با ما تماس بگیرید تا از مشاوره حقوقی و راهنمایی وکلای ملکی متخصص موسسه حقوق و داوری ماندگاران عدالت برخوردار شوید.

حق انتفاع

معنی لغوی انتفاع

انتفاع در لغت مصدر باب افتعال و از ریشه نفع و به معنای نفع گرفتن و سود بردن می‌باشد.

حق انتفاع چیست؟

ماده ۴۰ قانون مدنی در تعریف حق انتفاع اعلام داشته است که:«حق انتفاع عبارت از حقی است که بموجب آن شخص می تواند از مالی که عین آن ملک دیگری است یا مالک خاصی ندارد استفاده کند.» همانند اینکه شخصی به برادر نیازمند خود اجازه دهد برای مدتی معلوم یا نامعلوم در ملک وی سکونت نموه و از منافع آن استفاده نماید که در این رابطه برادر نیازمند صرفاً «حق بهره برداری و انتفاع» از ملک ایجاد شده و «مالکیتی» برای ایشان نسبت به منافع ایجاد نخواهد شد و به همین دلیل است که منتفع حق انتقال و واگذار منقعت مال را به دیگری ندارد.

اقسام حق انتفاع

عمری حق انتفاعی است که به موجب عقدی از طرف مالک برای شخص به مدت عمر خود یا عمر منتفع یا عمر شخص ثالثی‌برقرار شده باشد.

رقبی حق انتفاعی است که از طرف مالک برای مدت معینی‌برقرار می‌گردد.

سکنی اگر حق انتفاع عبارت از سکونت در مسکنی باشد سکنی یاحق سکنی نامیده می‌شود و این حق ممکن است بطریق عمری یابطریق رقبی برقرار شود.

شرائط حق انتفاع

حق انتفاع با عقد و قرارداد ایجاد می‌شود.

موضوع حق انتفاع باید مالی باشد که استفاده از آن موجب از بین رفتن خود مال و عین آن نباشد.

دارنده حق انتفاع (منتفع) باید در حین و زمان عقد موجود باشد.

در حق انتفاع، قبض و تسلط منتفع بر مال مورد انتفاع شرط صحت عقد می‌باشد.

تفاوت مالکیت منافع و حق انتفاع

در مالکیت منافع، ذره‌های منفعت در ملک صاحب آن به وجود می‌آید اما در حق انتفاع، منفعت به مالک عین تعلق دارد و در ملک او هم به وجود می‌آید و صاحب حق فقط می‌تواند از آن متنفع شود. به عنوان مثال، در اجاره، مستاجر در اثر عقد، مالک منافع عین مستاجره می‌شود و بر طبق قاعده می‌تواند آن را به دیگری منتقل کند اما در حق سکنی، صاحب حق، مالک منافع نیست تا حق تصرف در آن را داشته باشد و به همین جهت، اجاره ملکی که موضوع حق انتفاع قرار گرفته، از طرف صاحب حق نیز درست نیست، مگر اینکه مقصود از اجاره واگذاری اصل حق باشد. به بیان دیگر مالکیت منفعت، حقی کامل است که امتیازهای مالکیت را دارد؛ در حالی که حق انتفاع به آن حد کمال نرسیده و صاحب آن تنها از حق استعمال و انتفاع بهره‌مند است.

مزاحمت از حق

در مزاحمت از حق، فرد بدون خارج کردن مال یا ملک از تصرف مالک، در تصرف و استفاده وی از منافع ملک خود اختلال ایجاد می‌کند. به طور مثال وقتی شخصی، در جلوی درب ورودی منزل شخصی دیگر نخاله ساختمانی دپو می‌کند و راه عبور و مرور مالک را سد می‌کند، مرتکب مزاحمت از حق شده است. نکته بسیار مهم در مزاحمت از حق آن است که شخصی که مزاحم حق دیگری است، خود مالک و یا متصرف ملک نمی‌باشد.

مجازات جرم ممانعت از حق و مزاحمت از حق

براساس ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی، چنانچه فردی با استفاده از صحنه‌سازی نظیر پی ریزی، دیوارکشی، تغییر حدفاصل، امحا و نابود کردن مرز، کرت بندی، نهرکشی، حفر چاه، کاشتن درختان، کشاورزی و … خود را ذیحق و یا متصرف مالی نشان دهد و یا بدون اجازه سازمان حفاظت محیط زیست موجب تخریب منابع طبیعی و محیط زیست گردد، علاوه بر رفع ممانعت، به حبس از یک ماه تا یکسال محکوم خواهد گردید.

دعوی جلوگیری از استفاده حق و مزاحمت از حق دعاوی بسیار پیچیده است که بدون استفاده از مشاوره حقوقی و بهره‌گیری از نظرات یک وکیل ملکی متخصص پیروزی در این دعوی بسیار سخت و در برخی موارد غیر ممکن است. بنابراین بهتر است، قبل از هرگونه اقدامی از مشاوره حقوقی حضوری و یا تماس با وکیل استفاده کنید.

جهت رزرو وقت ملاقات حضوری با شماره 02122362628 و یا با همراه 09190879100 (پاسخگو ۹ صبح الی 6 بعدازظهر) تماس بگیرید. مشاوره فقط حضوری ارائه می شود و مشاوره تلفنی در صورت مختصر بودن صورت میگیرد.

وکیل کمیسیون ماده ماده 100

هر آنچه که باید از کمیسیون ماده 100 بدانید…

وکیل شهرداری

هر آنچه که باید از کمیسیون ماده 100 بدانید…

در هر ساعت از شبانه روز فرم زیر را پر کرده تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید

جهت تماس و مشاوره کافیست با ما تماس بگیرید…

فهرست